اکثر اوقات سوال میشه مدیر محصول چی هست ؟ چه کاری یک مدیر محصول انجام میده ؟ معمولا این متخصصان چه تحصیلاتی دارند یا اینکه از چه بخش هایی هستند ؟ در مقاله مدیر محصول دقیقا چه کسی است ؟ متوجه شدیم که مدیر محصول در واقع فصل مشترک سه مهارت فنی ، تجربه کاربری و دانش کسب و کار است که در نمودار ساده شده ون زیر نشان داده شده است

مهارتهای مدیر محصول

انتخاب چسب و انتخاب مدیر محصول

انواع و اقسام چسب وجود دارد و کار همه آنها چسابندن دو چیز به همدیگر است با این حال انواع و اقسام چسب داریم که کاربرد آنها متفاوت است  مثل چسب چوب ، چسب آهن و غیره ؛ هر چند هر کدام عمل چسب کردن را انجام می دهند اما نوع کاربری و استفاده آنها متفاوت است و بکارگیری نادرست کار را خراب کرده . انتخاب نادرست مدیر محصول هم چنین سرنوشتی برای شما خواهد داشت

کدام نوع مدیر محصول را انتخاب کنیم

در ابتدا نیاز است پرسشهای زیر را از خود بپرسید

چه مسولیت هایی را می خواهید در اختیار مدیر محصول قرار دهید ؟
چه منابعی را در اختیار او قرار می دهید ؟
چگونه عملکرد او را اندازه گیری می کنید ؟

در مراحل اولیه یک استارت آپ مدیر محصول وجود ندارد و یک فرد کار محصول را انجام می دهد که معمولا بانیان استارت آپ هستند اما با گسترش و رشد شرکت نیاز است تیم محصول تشکیل شده و این تیم نیازمند یک مدیر محصول است . مدیریت مجبور است برای انتخاب مدیر محصول بین معیارهای مختلف از جمله مهارت ، دانش و تجربه تعادلی برقرار نماید و نیاز است پرسشی مهم از خود بپرسد ” چه عملکردی از مدیر محصول خلا موجود در تیم را پر می کند ؟ “

دن اشمیت که مقالات خوبی در زمینه مدیریت محصول نوشته است معتقد است که مدیر محصول در نهایت فضاهایی که با فلش قرمز نشان داده شده است را پر می کند .

انواع مدیر محصول

هر کدام از برهم نهی ها نشان داده شده در شکل بالا توانمندی و مهارت های خاص خود را می طلبد مشکل اینجاست که افراد تنها در بخش خاصی از موارد بالا میتوانند متخصص شوند . با توجه به شکل بالا مدیریت محصول در یک بخش متخصص بوده و توانایی او در بقیه موارد کمتر است . با توجه به گرایش و تخصص های مدیران محصول این افراد را به ۳ گروه زیر تقسیم می کنیم که شرکت ها می توانند با توجه به نیازهای خود یکی از موارد زیر که با مساله آنها هم خوانی بیشتری دارد را انتخاب کنند .

مدیر محصول کاربر محور
راس ۱ مثلث : انتخاب مدیر محصول – کاربر محور ( تجربه کاربری )

در این نوع ، تمرکز مدیر محصول بر نیاز کاربر و برآورده کردن نیاز آنها است . این افراد دانش و تجربه خوبی در زمینه تجربه کاربری دارند و معمولا پیشنه طراحی دارند و از بخش طراحی آمده اند . شیوه آنها بیشتر متکی به کشیدن وایرفرم و تمرکز بر گروه ها و بخش های مختلف مشتری است

تجربه نشان می دهد که آنها علاقه زیادی به موارد زیر دارند :
سرعت : چرا اینقدر سرعت پایین است ؟
داده های مجدد : آیا کاربر برای بار دوم این فرم را پر خواهد کرد ؟
عیب یابی : ما نمی توانیم اجازه دهیم کاربر با این پیام مبهم مواجه شود

این طرز فکر بیشتر رویکرد حل مساله ای در زمینه فنی دارد و فضای کمی برای نوآوری در زمینه بیزنس مدل درنظر گرفته می شود .

مدیر محصول بیزنس محور

راس ۲ مثلث : انتخاب مدیر محصول – بیزنس محور

نگرش مدیر محصول کسب و کار محور این است که فرصت را شناسایی کن و از آن استفاده ببر . این افراد بیشتر پیشنه MBA یا موقعیت های مدیریتی دارند به سختی میتوان یکی از آنها را پیدا کرد که از اکسل برای تحلیل سود و زیان یا گانت چارت برای مدیریت پروژه استفاده نکند .

بعضی از تکه کلام های این گروه در زیر آمده است :
سود : ما می توانیم برای این امکانات مشتریان خود را ۲۰% شارژ کنیم !
فیچر رقابتی: شرکت های دیگر حمل رایگان ارایه می دهند ما هم …
فرصت توسعه بیزنس : ما می توانیم همه این API ها را برای جمع آوری داده های بیشتر با هم ترکیب کنیم
رشد : راهی پیدا کنیم که نرخ تبدیل صفحه اول سایت را بالا ببریم
درخواست سرمایه گذار : سرمایه گذاری سراوا پارس میخواهد با گذاشتن این امکانات با ما صحبت کند

این گروه بیشتر می توانند در مدل کسب و کار نوآوری ایجاد کنند

مدیر محصول فنی محور

راس ۳ مثلث : انتخاب مدیر محصول – تکنولوژی محور

نگرش مدیر محصول تکنولوژی محور شناسایی قدرت تکنولوژی و سپس بهره برداری از آن است . این افراد پیشنه فنی دارند و اکثر آنها مهندس نرم افزار یا علوم کامپیوتر هستند . تکه زبان آنها ساخت نمونه اولیه ، مدیریت وظایف ، و نمودار چرخه کار است .

بعضی از تکه کلام ها و علاقه های آنها در زیر آمده
استفاده مجدد از فیچر : آیا می تونیم از هشتگ در یک متن بجای اضافه کردن برچسب استفاده کنیم ؟
به حداقل رساندن باگ ها ( ایرادات نرم افزاری )
توسعه : با افزودن این فیچر ما می توانیم به صورت همزمان با دوربین و اسکنر کار کنیم

انتخاب مدیر محصولی که تخصص فنی دارد زمانی مناسب است که تجربه کاربری ساده ای داریم و همچنین مدل بیزنسی قبلا آزمایش شده و به طور موفقیت آمیزی جواب خود را پس داده است . اکثر محصولات گوگل در این بخش طبقه بندی می شوند . سادگی تجربه کاربری ( UX )  گوگل با گذاشتن یک باکس خالی برای جستجو و نمایش تبلیغ ( بیزنس مدل ) به ازای مطالب جستجو شده ؛ گوگل را به سمتی می برد که اکثر مدیر محصولات گوگل در این قسمت یعنی فنی محور قرار گیرند .

برای تغییرات خود را آماده کنید

اگر تنها درسی که از کتاب معضل نوآوری The Innovator’s Dilemma  می توانیم یاد بگیریم این است که اهمیت و کارایی یک محصول در گذر زمان تغییر می کند . در ابتدای تولید هارد درایوها ظرفیت گنجایش هارد مقدم بر ابعاد و اندازه فیزیکی هارد بود و این تا زمانی مناسب بود و باید اندازه فیزیکی آن کاهش پیدا می کرد .

این قاعده مهم در مورد تغییر هارد دیسک را می توانیم برای سه دیدگاه متفاوت مدیریت محصول که در بالا آمده در نظر بگیریم . Gimail یک مثال خیلی خوب است که در حوزه مدیریت محصول فناوری محور قرار دارد به این معنا که مدیر محصول پیشنه فنی دارد و با تغییر امکانات در ایمیل یعنی فضای خیلی زیاد و کیفیت جستجو بالا و با بیزنس مدل قدیمی یعنی رشد و افزایش کاربران و سپس کسب درآمد سهم بازار رقبای خود یعنی Hotmail  و iCloud  را کاهش داد . در طرف مقابل آنها محصول موفق MailBox ( خریداری شده توسط دراپ باکس ) بود که از مدل تکنولوژی محور به سمت طراحی محور حرکت کرد .

نتیجه گیری
اینکه یک مدیر محصول خوب چه کاری انجام می دهد و اینکه کجا می توانیم این فرد را پیدا کنیم خیلی به استراتژی محصول وابسته است و نشان دادیم که  این استراتژی ها در گذر زمان تغییر می کنند . با وجود همه موارد بالا و تفاوت های بیان شده یک مدیر محصول خوب می تواند بین حوزه های مختلف عملکردی پل زده و محصول را در جهت موفقیت سوق دهد .